Rrjeti p\u00ebr mbrojtje nga diskriminimi e p\u00ebrsh\u00ebndet rekomandimin e Avokatit t\u00eb Popullit, ku i sugjerohet Ministris\u00eb s\u00eb Arsimit dhe Shkenc\u00ebs t\u00eb b\u00ebj\u00eb revizion t\u00eb teksteve shkollore t\u00eb sociologjis\u00eb p\u00ebr vitin e dyt\u00eb p\u00ebr gjimnazet dhe t\u2019i z\u00ebvend\u00ebsoj\u00eb p\u00ebrmbajtjet kontestuese me tekste t\u00eb pastruara nga diskriminimi mbi \u00e7far\u00ebdo baze. Rekomandimi \u00ebsht\u00eb inkorporuar n\u00eb p\u00ebrgjigjen e Avokatit t\u00eb Popullit, pas parashtesave nga ana e Rrjetit p\u00ebr mbrojtje nga diskriminimi p\u00ebr tekstet shkollore nga sociologjia, t\u00eb cilat p\u00ebrmbajn\u00eb diskriminim mbi baz\u00eb t\u00eb gjinis\u00eb, statusit martesor dhe familjar, rac\u00ebs, p\u00ebrkat\u00ebsis\u00eb etnike, statusit sh\u00ebndet\u00ebsor dhe social.<\/p>\n
Gjat\u00eb viteve t\u00eb kaluara opinioni dhe organizatat qytetare n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb intensive reaguan dhe avokuan p\u00ebr revidimin e plot\u00eb t\u00eb teksteve shkollore p\u00ebr arsimin fillor dhe t\u00eb mes\u00ebm, por institucionet kompetente vazhdimisht e zvarritnin procesin. Duke marr\u00eb parasysh se p\u00ebrmbajtjet n\u00eb tekstet shkollore jan\u00eb parakusht p\u00ebr emancipim e gjeneratave t\u00eb ardhshme, \u00ebsht\u00eb e palejueshme q\u00eb n\u00eb ato t\u00eb promovohen: shovinizmi, pabarazia gjinore dhe diskriminimi.<\/p>\n
N\u00eb vitin 2019 Ministria e Arsimit dhe Shkenc\u00ebs informoi se tekstet shkollore t\u00eb sociologjis\u00eb nuk jan\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb procesin e revizionit nga viti 2018 dhe prandaj paralajm\u00ebroi revizion t\u00eb nj\u00ebjtave gjat\u00eb vitit shkollore 2020\/2021.<\/p>\n
Avokati i Popullit informoi se Sh\u00ebrbimi pedagogjik ka shpallur thirrje p\u00ebr formimin e komisionit p\u00ebr dh\u00ebnien e mendimit pas propozimeve t\u00eb dh\u00ebna p\u00ebr korrigjimin e teksteve shkollore t\u00eb sociologjis\u00eb, pasi q\u00eb autor\u00ebt e t\u00eb dy teksteve kan\u00eb p\u00ebrpiluar propozimeve p\u00ebr ndryshimeve t\u00eb teksteve. Shprehim breng\u00eb serioze p\u00ebr m\u00ebnyr\u00ebn se si \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb korrigjimi i p\u00ebrmbajtjeve ekzistuese, p\u00ebr t\u00eb cilat Avokati i Popullit v\u00ebrtetoi se jan\u00eb diskriminuese dhe nga autor\u00ebt Ministria p\u00ebrs\u00ebri k\u00ebrkon t\u00eb b\u00ebjn\u00eb korrigjim. Nga p\u00ebrvojat paraprake me ndryshimin e p\u00ebrmbajtjeve diskriminuese n\u00eb tekste, autor\u00ebt shpesh nuk jan\u00eb sensitiv dhe nuk mund ta njohin perpetuimin e stereotipave dhe t\u00eb diskriminimit n\u00eb tekstet t\u00eb cilat vet\u00eb i kan\u00eb shkruar. Prej k\u00ebtu, \u00ebsht\u00eb e domosdoshme t\u00eb angazhohen autor\u00eb t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb njohuri bashk\u00ebkohore nga fusha dhe t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb kapacitet q\u00eb t\u00eb p\u00ebrpilojn\u00eb tekste shkollore cil\u00ebsore. Te pjesa m\u00eb e madhe e testeve shkollore fjala \u00ebsht\u00eb p\u00ebr tekste t\u00eb cilat t\u00ebr\u00ebsisht jan\u00eb t\u00eb vjetra dhe jo relevante, q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb se \u00ebsht\u00eb e pamundur t\u00eb kemi p\u00ebrmbajtje cil\u00ebsore dhe bashk\u00ebkohore vet\u00ebm me ndryshimin e disa paragraf\u00ebve.<\/p>\n
B\u00ebjm\u00eb apel deri te Avokati i Popullit q\u00eb ta ndjek\u00eb zbatimin e rekomandimit me q\u00ebllim q\u00eb t\u00eb sigurohet se Sh\u00ebrbimi pedagogjik, gjegj\u00ebsisht Ministria e Arsimit dhe Shkenc\u00ebs si\u00a0 institucion kompetent, t\u00eb nd\u00ebrmarre masa p\u00ebr m\u00ebnjanimin dhe z\u00ebvend\u00ebsimin e p\u00ebrmbajtjeve kontestuese me tekste adekuate, t\u00eb cilat do t\u00eb lirohen nga diskriminimi mbi t\u00eb gjitha bazat.<\/p>\n
K\u00ebrkojm\u00eb nga Ministria e Arsimit dhe Shkenc\u00ebs q\u00eb t\u00eb veproj\u00eb n\u00eb p\u00ebrputhje me kompetencat e veta, t\u00eb filloj\u00eb me modernizimin e p\u00ebrmbajtjeve arsimore, t\u00eb b\u00ebj\u00eb revizion t\u00eb plot\u00eb t\u00eb teksteve shkollore, t\u00eb cilat p\u00ebrdoren n\u00eb arsimin fillor dhe t\u00eb mes\u00ebm, si dhe t\u2019i t\u00ebrheq\u00eb nga p\u00ebrdorimi t\u00eb gjitha tekstet shkollore ku promovohen p\u00ebrmbajtje t\u00eb d\u00ebmshme dhe diskriminuese. T\u00eb p\u00ebrkujtojm\u00eb se arsimi \u00ebsht\u00eb fush\u00eb ky\u00e7e p\u00ebrmes t\u00eb cil\u00ebs investohet n\u00eb kapitalin njer\u00ebzor, nd\u00ebrsa e drejta p\u00ebr arsimim nuk mund t\u00eb garantohet p\u00ebrmes ofrimit t\u00eb p\u00ebrmbajtjeve jo cil\u00ebsore dhe jo relevante. Mungesa e p\u00ebrmbajtjeve cil\u00ebsore dhe bashk\u00ebkohore n\u00eb arsim \u00ebsht\u00eb faktori kryesor i cili rezulton me rezultate negative nga hulumtimi i PISA, sipas t\u00eb cilit nx\u00ebn\u00ebsit maqedonas jan\u00eb n\u00eb vendin e 11 nga fundi dhe sipas t\u00eb cilit vet\u00ebm Kosova ka rezultate m\u00eb t\u00eb k\u00ebqija nga ne n\u00eb rajon.<\/p>\n
Obligimi p\u00ebr revizion t\u00eb teksteve shkollore \u00ebsht\u00eb parapar\u00eb n\u00eb Programin e Qeveris\u00eb p\u00ebr periudh\u00ebn 2017-2020, nd\u00ebrsa komitetet e OKB dhe Komisionit Evropian disa her\u00eb rekomanduan dhe k\u00ebrkuan nga shteti q\u00eb ta heqin stigm\u00ebn dhe diskriminimin nga p\u00ebrmbajtjet arsimore.<\/p>\n