Ky raport \u00ebsht\u00eb p\u00ebrgatitur n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb projektit \u201cLufta kund\u00ebr tortur\u00ebs dhe trajtimit \u00e7njer\u00ebzor\u201d, i mb\u00ebshtetur financiarisht nga Bashkimi Evropian. P\u00ebr q\u00ebllime t\u00eb projektit \u00ebsht\u00eb lidhur memorandum bashk\u00ebpunimi nd\u00ebrmjet Komitetit t\u00eb Helsinkit p\u00ebr t\u00eb Drejtat e Njeriut, Shoqat\u00ebs Maqedonase t\u00eb Jurist\u00ebve t\u00eb Rinj dhe Ministris\u00eb s\u00eb Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb.<\/p>\n
N\u00eb periudh\u00ebn nga tetori deri n\u00eb n\u00ebntor t\u00eb vitit 2023 jan\u00eb realizuar 4 vizita, p\u00ebrkat\u00ebsisht – ISHP Spitali Psikiatrik \u201cShkup\u201d, ISHP Spitali Psikiatrik Negorci, ISHP Spitali Psikiatrik Demir Hisar dhe Institucioni Special Demir Kapi. K\u00ebto institucione jan\u00eb p\u00ebrzgjedhur sepse hospitalizojn\u00eb persona t\u00eb ndaluar dhe trajtuar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb pavullnetshme, madje kan\u00eb edhe reparte gjyq\u00ebsore ku mbahen dhe trajtohen pacient\u00ebt me masa sigurie t\u00eb p\u00ebrcaktuara nga gjykata, pra persona t\u00eb privuar nga liria.<\/p>\n
Gjetjet n\u00eb k\u00ebt\u00eb raport bazohen n\u00eb vizitat e kryera nga ekipi i monitorimit, i cili gjat\u00eb vizitave ka inspektuar ambientet e institucioneve, ka zhvilluar nj\u00eb bised\u00eb me drejtuesit e institucioneve, si dhe me psikiat\u00ebr t\u00eb pun\u00ebsuar, mjek\u00eb, psikolog\u00eb, punonj\u00ebs social\u00eb, infermier\u00eb\/e, kujdestar\u00eb, ndihm\u00ebsmjek\u00eb, pacient\u00eb etj.<\/p>\n
N\u00eb p\u00ebrputhje me nenin 7 t\u00eb Konvent\u00ebs Evropiane p\u00ebr parandalimin e tortur\u00ebs dhe trajtimeve ose nd\u00ebshkimeve \u00e7njer\u00ebzore ose degraduese, dhe p\u00ebr t\u00eb parandaluar nj\u00eb trajtim dhe nd\u00ebshkim t\u00eb till\u00eb, \u00ebsht\u00eb e nevojshme t\u00eb monitorohen t\u00eb gjitha institucionet ku ka persona t\u00eb privuar nga liria, p\u00ebrfshir\u00eb spitalet psikiatrike dhe institucionet e mbrojtjes sociale.<\/p>\n
N\u00eb gjetjet dhe rekomandimet e fundit t\u00eb Komitetit p\u00ebr Parandalimin e Tortur\u00ebs gjat\u00eb vizit\u00ebs n\u00eb spitalet psikiatrike n\u00eb Republik\u00ebn e Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut n\u00eb vitin 2019, inkurajohen autoritetet p\u00ebrkat\u00ebse q\u00eb t\u00eb ofrojn\u00eb kujdes adekuat n\u00eb komunitet p\u00ebr pacient\u00ebt me \u00e7rregullime kronike mendore t\u00eb cil\u00ebt nuk kan\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr trajtim dhe kujdes spitalor, por p\u00ebr shkak t\u00eb munges\u00ebs s\u00eb kujdesit t\u00eb duhur n\u00eb komunitet, ata q\u00ebndrojn\u00eb n\u00eb spital p\u00ebr vite me radh\u00eb. Komiteti v\u00ebren gjithashtu se: n\u00eb disa reparte psikiatrike, tualetet, banjat dhe higjiena ishin n\u00eb nivel shum\u00eb t\u00eb ul\u00ebt; disa pacient\u00eb nuk ishin n\u00eb gjendje t\u00eb dilnin jasht\u00eb p\u00ebr jav\u00eb apo edhe muaj; gjendja e personelit ishte e pak\u00ebnaqshme; ka pasur trajtim t\u00eb pamjaftuesh\u00ebm psiko-social; kufizimi mekanik \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb edhe me zinxhir\u00eb metalik\u00eb, pa mbik\u00ebqyrje t\u00eb vazhdueshme dhe para pacient\u00ebve t\u00eb tjer\u00eb; shum\u00eb \u201cpacient\u00eb t\u00eb ndaluar vullnetarisht\u201d u privuan nga liria, pa p\u00ebrfituar nga masat mbrojt\u00ebse t\u00eb parashikuara n\u00eb ligj p\u00ebr pacient\u00ebt e ndaluar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb pavullnetshme, kurse gjykata nuk ka marr\u00eb vendim as p\u00ebr muaj t\u00eb t\u00ebr\u00eb p\u00ebr pacient\u00ebt e strehuar me forc\u00eb, dhe prej vitesh nuk \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb as ekzaminim vjetor i pacient\u00ebve mjeko-ligjor\u00eb nga ana e gjyqtar\u00ebve. Di\u00e7ka e r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb p\u00ebrmendet \u00ebsht\u00eb se legjislacioni p\u00ebrkat\u00ebs i sh\u00ebndetit mendor nuk parashikon ndonj\u00eb procedur\u00eb p\u00ebr trajtimin e pavullnetsh\u00ebm t\u00eb pacient\u00ebve psikiatrik\u00eb, dhe n\u00eb praktik\u00eb shpesh nuk \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb asnj\u00eb dallim midis vendosjes s\u00eb pavullnetshme dhe trajtimit t\u00eb pavullnetsh\u00ebm t\u00eb nj\u00eb pacienti.<\/p>\n
Gjat\u00eb s\u00eb nj\u00ebjt\u00ebs vizit\u00eb, dhe n\u00eb lidhje me Institucionin e posa\u00e7\u00ebm p\u00ebr personat me aft\u00ebsi t\u00eb kufizuara n\u00eb zhvillimin intelektual n\u00eb Demir Kapi, Komiteti shprehu shqet\u00ebsimin p\u00ebr kushtet materiale t\u00eb pavijoneve p\u00ebr personat me aft\u00ebsi dhe pengesa m\u00eb t\u00eb r\u00ebnda intelektuale dhe pamund\u00ebsin\u00eb e tyre p\u00ebr t\u00eb dal\u00eb jasht\u00eb p\u00ebr muaj t\u00eb t\u00ebr\u00eb, kurse kujdesin dentar e vler\u00ebsuan si thuajse inekzistent. Gjithashtu, Komiteti rekomandoi q\u00eb autoritetet p\u00ebrkat\u00ebse t\u00eb fuqizojn\u00eb masat e mbrojtjes ligjore<\/p>\n
duke u dh\u00ebn\u00eb p\u00ebrfituesve t\u00eb drejt\u00ebn efektive p\u00ebr t\u00eb nisur nj\u00eb procedur\u00eb p\u00ebr t\u00eb pasur ligjshm\u00ebrin\u00eb e akomodimit t\u00eb tyre.<\/p>\n
P\u00ebr t\u00eb siguruar nj\u00eb vler\u00ebsim gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebs n\u00eb k\u00ebto institucione (spitale psikiatrike dhe institucione t\u00eb mbrojtjes sociale) ku ka persona t\u00eb privuar nga liria, ekipi i monitorimit, para vizit\u00ebs, \u00ebsht\u00eb njohur me metodologjin\u00eb e vler\u00ebsimit t\u00eb institucioneve psikiatrike dhe t\u00eb mbrojtjes sociale dhe ka b\u00ebr\u00eb nj\u00eb analiz\u00eb t\u00eb legjislacionit ekzistues, ve\u00e7an\u00ebrisht Ligjit p\u00ebr Sh\u00ebndetin Mendor, Neni 16 dhe Neni 20, paragrafi 7; Ligji p\u00ebr Mbrojtjen e t\u00eb Drejtave t\u00eb Pacient\u00ebve, Neni. 11\u201332 dhe Neni 44, Ligji p\u00ebr procedur\u00ebn Jasht\u00ebkontestimore, Neni 58\u201368; Ligji p\u00ebr parandalimin dhe mbrojtjen nga dhuna ndaj grave dhe dhuna n\u00eb familje, neni 58; Ligji i Procedur\u00ebs Penale, Neni 248; Kodi Penal, Neni 63 dhe Neni 149; Rregullorja p\u00ebr hap\u00ebsir\u00ebn, pajisjet dhe personelin e nevojsh\u00ebm profesional p\u00ebr themelimin, fillimin e pun\u00ebs dhe kryerjen e veprimtarive sh\u00ebndet\u00ebsore n\u00eb objektin sh\u00ebndet\u00ebsor (neni 35-42); Ligji p\u00ebr Mbrojtjen Sociale, Neni 94, Neni 95, Neni 97, Neni 261\u2013263; Ligji p\u00ebr Procedur\u00ebn e P\u00ebrgjithshme Administrative, Neni 104 dhe rregulloret n\u00eb spitale dhe institucione p\u00ebr mbrojtje sociale (statuti i institucionit) dhe t\u00eb tjera<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ky raport \u00ebsht\u00eb p\u00ebrgatitur n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb projektit \u201cLufta kund\u00ebr tortur\u00ebs dhe trajtimit \u00e7njer\u00ebzor\u201d, i mb\u00ebshtetur financiarisht nga Bashkimi Evropian. P\u00ebr q\u00ebllime t\u00eb projektit \u00ebsht\u00eb lidhur memorandum bashk\u00ebpunimi nd\u00ebrmjet Komitetit t\u00eb Helsinkit p\u00ebr t\u00eb Drejtat e Njeriut, Shoqat\u00ebs Maqedonase t\u00eb Jurist\u00ebve t\u00eb Rinj dhe Ministris\u00eb s\u00eb Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb. N\u00eb periudh\u00ebn nga tetori deri n\u00eb n\u00ebntor t\u00eb […]<\/p>\n