Ky raport \u00ebsht\u00eb p\u00ebrgatitur n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb projektit \u201cLufta kund\u00ebr tortur\u00ebs dhe trajtimit \u00e7njer\u00ebzor\u201d, i mb\u00ebshtetur financiarisht nga Bashkimi Evropian. P\u00ebr q\u00ebllime t\u00eb projektit \u00ebsht\u00eb lidhur memorandum p\u00ebr bashk\u00ebpunim n\u00eb mes t\u00eb Komitetit t\u00eb Helsinkit p\u00ebr t\u00eb Drejtat e Njeriut, Shoqat\u00ebs Maqedonase t\u00eb Jurist\u00ebve t\u00eb Rinj dhe Drejtoris\u00eb p\u00ebr Ekzekutimin e Sanksioneve.<\/p>\n
N\u00eb periudh\u00ebn nga muaji maj deri n\u00eb muajin qershor t\u00eb vitit 2023, jan\u00eb realizuar kat\u00ebr vizita t\u00eb nj\u00ebpasnj\u00ebshme n\u00eb SHNK Idrizov\u00eb, SHNK Shtip, SHNK Prilep dhe Burgun e Kumanov\u00ebs, bazuar n\u00eb vler\u00ebsimin e ekipit q\u00eb \u00ebsht\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb dhe punon n\u00eb projekt. P\u00ebrzgjedhja e institucioneve t\u00eb vuajtjes s\u00eb d\u00ebnimit \u00ebsht\u00eb p\u00ebr shkak t\u00eb kushteve t\u00eb shqyrtuara p\u00ebr akomodimin e personave t\u00eb d\u00ebnuar t\u00eb konstatuara gjat\u00eb vizitave t\u00eb rregullta, por edhe nga indikacionet dhe peticionet e shumta t\u00eb dor\u00ebzuara nga personat e d\u00ebnuar n\u00eb Komitetin e Helsinkit p\u00ebr t\u00eb Drejtat e Njeriut.<\/p>\n
Gjetjet n\u00eb k\u00ebt\u00eb raport bazohen n\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat e marra nga vizitat e kryera nga grupi monitorues, i cili ka inspektuar ambientet e institucioneve nd\u00ebshkimore-korrektuese, ka ofruar asistenc\u00eb ligjore falas, ka zhvilluar biseda me pothuajse t\u00eb gjith\u00eb drejtuesit e institucioneve, si dhe me punonj\u00ebs t\u00eb policis\u00eb s\u00eb burgjeve, punonj\u00ebs social\u00eb, psikolog\u00eb, avokat\u00eb etj.<\/p>\n
\u00cbsht\u00eb konstatuar se, p\u00ebrkund\u00ebr angazhimeve t\u00eb shumta t\u00eb shtetit, organizatave nd\u00ebrkomb\u00ebtare dhe vendase p\u00ebr p\u00ebrmir\u00ebsimin e kushteve n\u00eb institucionet e vuajtjes s\u00eb d\u00ebnimit, megjithat\u00eb ekzistojn\u00eb ende mang\u00ebsi. \u00cbsht\u00eb evidente dhe e qart\u00eb se mungon bashk\u00ebpunimi i duhur nd\u00ebrsektorial nd\u00ebrmjet institucioneve kompetente, i cili \u00ebsht\u00eb ky\u00e7 p\u00ebr zgjidhjen e problemeve me t\u00eb cilat ballafaqohen personat e privuar nga liria n\u00eb k\u00ebto institucione. Pik\u00ebrisht p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, institucionet e vuajtjes s\u00eb d\u00ebnimit nuk p\u00ebrmbushin detyrimet e tyre ligjore p\u00ebr tejkalimin e problemeve t\u00eb zgjatura prej koh\u00ebsh dhe pamund\u00ebsojn\u00eb personat e d\u00ebnuar t\u00eb g\u00ebzojn\u00eb t\u00eb drejtat e tyre dhe t\u00eb risocializohen n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb adekuate.<\/p>\n
Personat e d\u00ebnuar nuk kan\u00eb qasje adekuate n\u00eb kujdesin sh\u00ebndet\u00ebsor, as kushte adekuate materiale t\u00eb jetes\u00ebs dhe programet e risocializimit, kushtet p\u00ebr zbatimin e tyre, kurse ndihma pas vuajtjes s\u00eb d\u00ebnimit \u00ebsht\u00eb ende e pamjaftueshme dhe e pazbatueshme. Nj\u00ebkoh\u00ebsisht, gjat\u00eb k\u00ebsaj periudhe ka pasur nj\u00eb rritje t\u00eb pak\u00ebnaq\u00ebsis\u00eb s\u00eb pjes\u00ebtar\u00ebve t\u00eb policis\u00eb s\u00eb burgjeve, t\u00eb cil\u00ebt theksuan se u cenohej siguria dhe se po p\u00ebrballeshin me nj\u00eb problem serioz p\u00ebr shkak t\u00eb rritjes s\u00eb presioneve dhe k\u00ebrc\u00ebnimeve personalisht ndaj tyre, por edhe ndaj familjeve dhe personave t\u00eb af\u00ebrm t\u00eb tyre.<\/p>\n
Korrupsioni vazhdon t\u00eb jet\u00eb problem serioz n\u00eb k\u00ebto institucione, p\u00ebr t\u00eb cilin personat e d\u00ebnuar na informojn\u00eb rregullisht. Por nga frika se mos humbasin t\u00eb drejtat dhe komoditetet e tyre, ata nuk duan t’i raportojn\u00eb zyrtarisht k\u00ebto raste. Po ashtu, ajo q\u00eb \u00ebsht\u00eb v\u00ebn\u00eb re dhe q\u00eb \u00ebsht\u00eb ve\u00e7an\u00ebrisht shqet\u00ebsuese \u00ebsht\u00eb numri i vog\u00ebl i ankesave t\u00eb parashtruara nga personat e d\u00ebnuar p\u00ebr vendimet e marra p\u00ebr shqiptimin e masave disiplinore. Praktika tregon raste kur personat e d\u00ebnuar nuk kan\u00eb marr\u00eb vendime p\u00ebrkat\u00ebse p\u00ebr shqiptimin e mas\u00ebs disiplinore. P\u00ebr shembull, n\u00ebse ndodhen n\u00eb izolim, vendimi ngjitet n\u00eb der\u00ebn e izolimit, kurse personat e d\u00ebnuar, kontaktin me nj\u00eb organizat\u00eb joqeveritare, jurist dhe\/ose avokat mund ta arrijn\u00eb vet\u00ebm pasi t\u00eb ken\u00eb mbaruar vuajtjen e mas\u00ebs disiplinore. T\u00eb gjitha institucionet nuk e respektojn\u00eb procedur\u00ebn e rregullt formale p\u00ebr shqiptimin e mas\u00ebs disiplinore, k\u00ebshtu q\u00eb n\u00eb disa raste nuk \u00ebsht\u00eb marr\u00eb as vendim p\u00ebr shqiptimin e mas\u00ebs disiplinore.<\/p>\n
Si praktik\u00eb pozitive v\u00ebrehet se n\u00eb disa institucione t\u00eb vuajtjes s\u00eb d\u00ebnimit po b\u00ebhen p\u00ebrpjekje p\u00ebr vendosjen e masave dhe aktiviteteve risocializuese, aktiviteteve profesionale, si dhe rritjes s\u00eb angazhimit n\u00eb pun\u00eb t\u00eb personave t\u00eb d\u00ebnuar<\/p>\n
Mbipopullimi, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb SHNK Idrizov\u00eb, ku gjendet numri m\u00eb i madh i personave t\u00eb d\u00ebnuar, shumica e t\u00eb cil\u00ebve paraqesin rrezik p\u00ebr sigurin\u00eb, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb problem alarmant p\u00ebr t\u00eb cilin shteti duhet urgjentisht<\/p>\n
t\u00eb gjej\u00eb zgjidhje. Vet\u00ebm me zgjidhjen e k\u00ebtij problemi sistematik mund t\u00eb presim realizimin e risocializimit si nj\u00eb nga synimet kryesore t\u00eb d\u00ebnimit me burg dhe uljen e shkall\u00ebs s\u00eb krimit n\u00eb vend. Vitet e fundit ka pasur nj\u00eb rritje t\u00eb rasteve dhe l\u00ebnd\u00ebve t\u00eb probacionit p\u00ebr t\u00eb cilat \u00ebsht\u00eb shqiptuar d\u00ebnim alternativ, q\u00eb sigurisht \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga shembujt pozitiv\u00eb t\u00eb zgjidhjes s\u00eb problemit afatgjat\u00eb t\u00eb mbipopullimit n\u00eb institucionet nd\u00ebshkimore-korrektuese dhe nxitjes s\u00eb risocializimit dhe riintegrimit t\u00eb personave t\u00eb d\u00ebnuar.<\/p>\n
P\u00ebr k\u00ebt\u00eb q\u00ebllim, organizatat e shoq\u00ebris\u00eb civile do t\u00eb monitorojn\u00eb nga af\u00ebr zbatimin e Strategjis\u00eb Nacionale p\u00ebr Zhvillimin e Sistemit Penitenciar n\u00eb Republik\u00ebn e Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut 2021-2025, si dhe t\u00eb Strategjis\u00eb p\u00ebr zhvillimin e Sh\u00ebrbimit t\u00eb Probacionit n\u00eb Republik\u00ebn e Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut 2021-2025. Me zbatimin e k\u00ebtyre strategjive presim zbatimin korrekt t\u00eb rregulloreve ligjore dhe n\u00ebnligjore, p\u00ebrmir\u00ebsimin e kushteve dhe situat\u00ebs n\u00eb burgje, por edhe forcimin e kapaciteteve dhe profesionalizmit t\u00eb stafit t\u00eb pun\u00ebsuar, si dhe rritjen e mbik\u00ebqyrjes n\u00eb lidhje me funksionimin e institucioneve t\u00eb vuajtjes s\u00eb d\u00ebnimit dhe n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb dhe avancimin e sistemit t\u00eb probacionit.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ky raport \u00ebsht\u00eb p\u00ebrgatitur n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb projektit \u201cLufta kund\u00ebr tortur\u00ebs dhe trajtimit \u00e7njer\u00ebzor\u201d, i mb\u00ebshtetur financiarisht nga Bashkimi Evropian. P\u00ebr q\u00ebllime t\u00eb projektit \u00ebsht\u00eb lidhur memorandum p\u00ebr bashk\u00ebpunim n\u00eb mes t\u00eb Komitetit t\u00eb Helsinkit p\u00ebr t\u00eb Drejtat e Njeriut, Shoqat\u00ebs Maqedonase t\u00eb Jurist\u00ebve t\u00eb Rinj dhe Drejtoris\u00eb p\u00ebr Ekzekutimin e Sanksioneve. N\u00eb periudh\u00ebn nga […]<\/p>\n