Pandemia e virusit KOVID-19 ka shkaktuar efekte globale n\u00eb p\u00ebrmasa t\u00eb pakrahasueshme me \u00e7far\u00ebdo ngjarje tjet\u00ebr n\u00eb historin\u00eb e njer\u00ebzimit. Kriza sh\u00ebndet\u00ebsore n\u00eb rritje t\u00eb shpejt\u00eb, e cila i ka goditur pothuajse t\u00eb gjitha vendet n\u00eb bot\u00eb, po shkakton pasoja t\u00eb paparashikueshme ekonomike dhe sociale, nga t\u00eb cilat njer\u00ebzimi gjat\u00eb koh\u00eb nuk do t\u00eb rim\u00ebk\u00ebmbet. Duke marr\u00eb parasysh seriozitetin dhe rrjedh\u00ebn e pasigurt t\u00eb ngjarjeve, shum\u00eb qeveri, nd\u00ebr to edhe e jona, e konsideruan t\u00eb nevojshme shpalljen e gjendjes s\u00eb jasht\u00ebzakonshme p\u00ebr t\u2019u p\u00ebrballur plot\u00ebsisht me rreziqet dhe d\u00ebmet nga virusi i ri korona. Dhe, meqen\u00ebse gjat\u00eb gjendjes s\u00eb jasht\u00ebzakonshme, Qeveria mund t\u00eb nd\u00ebrmarr\u00eb veprime p\u00ebrtej asaj q\u00eb lejohet n\u00eb kushte normale, kjo gjithashtu n\u00ebnkuptonte nj\u00eb alarm p\u00ebr t\u00eb shtuar vigjilenc\u00ebn mbrojt\u00ebsit e t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut.<\/p>\n
Pasi Presidenti i Republik\u00ebs s\u00eb Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut e firmosi Dekretin p\u00ebr shpalljen e gjendjes s\u00eb jasht\u00ebzakonshme m\u00eb 18 mars 2020, Komiteti i Helsinkit p\u00ebr t\u00eb Drejtat e Njeriut, vuri n\u00eb dukje publikisht se gjendja e jasht\u00ebzakonshme n\u00eb asnj\u00eb rast nuk guxon t\u00eb jet\u00eb justifikim q\u00eb autoritetet p\u00ebrgjegj\u00ebse t\u2019i shkelin t\u00eb drejtat e njeriut.<\/p>\n
Komiteti theksoi se masat q\u00eb do t\u00eb merren nuk duhet t\u00eb devijojn\u00eb nga detyrimi p\u00ebr t\u00eb mbrojtur kategorit\u00eb m\u00eb t\u00eb rrezikuara t\u00eb qytetar\u00ebve dhe se t\u00eb drejtat dhe lirit\u00eb e njeriut duhet t\u00eb merren n\u00eb konsiderat\u00eb. Gjat\u00eb koh\u00ebzgjatjes s\u00eb gjendjes s\u00eb jasht\u00ebzakonshme, shteti nuk duhet t\u00eb parandaloj\u00eb arbitrarisht ushtrimin e t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut ose arbitrarisht t\u00eb kufizoj\u00eb lirit\u00eb e njeriut, p\u00ebr ofrimin dhe mbrojtjen e t\u00eb cilave \u00ebsht\u00eb vet\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebs. Komiteti i Helsinkit, gjithashtu paralajm\u00ebroi se n\u00eb p\u00ebrputhje me standardet vendore dhe nd\u00ebrkomb\u00ebtare, kufizimi i t\u00eb drejtave dhe lirive n\u00eb asnj\u00eb rast nuk duhet t\u00eb jet\u00eb diskriminues p\u00ebr shkak t\u00eb seksit, rac\u00ebs, ngjyr\u00ebs s\u00eb l\u00ebkur\u00ebs, gjuh\u00ebs, fes\u00eb, origjin\u00ebs etnike ose sociale, pron\u00ebs ose statusit shoq\u00ebror. Nd\u00ebrhyrja arbitrare do t\u00eb ishte n\u00eb kund\u00ebrshtim me interesin publik dhe t\u00eb mir\u00ebn e p\u00ebrbashk\u00ebt, dhe k\u00ebshtu dekretet qeveritare me fuqi ligjore do t\u00eb ishin n\u00eb kund\u00ebrshtim me t\u00eb drejt\u00ebn nd\u00ebrkomb\u00ebtare.<\/p>\n
Edhe para shpalljes s\u00eb gjendjes s\u00eb jasht\u00ebzakonshme, Komiteti i Helsinkit e kishte riorganizuar pun\u00ebn e tij n\u00eb p\u00ebrputhje me rekomandimet p\u00ebr parandalim t\u00eb Ministris\u00eb s\u00eb Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb. Mund\u00ebsuam funksionim t\u00eb pand\u00ebrprer\u00eb t\u00eb sh\u00ebrbimit p\u00ebr ndihm\u00eb juridike falas p\u00ebr qytetar\u00ebt p\u00ebrmes telefonit dhe post\u00ebs elektronike, duke l\u00ebn\u00eb mund\u00ebsi edhe p\u00ebr takime t\u00eb drejtp\u00ebrdrejta p\u00ebr rastet urgjente. Andaj, duke marr\u00eb parasysh se kufizimet e liris\u00eb s\u00eb l\u00ebvizjes dhe kriza ekonomike n\u00ebnkuptonin nj\u00eb goditje t\u00eb pashmangshme mbi t\u00eb drejtat e njeriut, Komiteti u p\u00ebrq\u00ebndrua n\u00eb monitorimin e t\u00eb drejtave t\u00eb pun\u00ebtor\u00ebve, t\u00eb drejtat e grupeve t\u00eb rrezikuara dhe t\u00eb margjinalizuara dhe atyre t\u00eb privuar nga liria gjat\u00eb koh\u00ebs s\u00eb pandemis\u00eb. P\u00ebrve\u00e7 k\u00ebsaj, organizata ishte vazhdimisht aktive p\u00ebrmes rrjeteve n\u00eb t\u00eb cilat ajo \u00ebsht\u00eb an\u00ebtare, kurse gjat\u00eb periudh\u00ebs s\u00eb kaluar i mb\u00ebshteti edhe iniciativat e p\u00ebrbashk\u00ebta p\u00ebr mbrojtjen e pun\u00ebtor\u00ebve.<\/p>\n
Ky raport bazohet n\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat e regjistruara nga Komiteti n\u00eb komunikimin e p\u00ebrditsh\u00ebm me qytetar\u00ebt q\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb ndihm\u00eb juridike, n\u00eb analiz\u00ebn e efekteve t\u00eb dekreteve t\u00eb miratuara qeveritare n\u00eb k\u00ebt\u00eb periudh\u00eb krize, si dhe n\u00eb monitorimin e rregullt t\u00eb situat\u00ebs n\u00eb sfera t\u00eb caktuara.<\/p>\n
Kriza sh\u00ebndet\u00ebsore \u00ebsht\u00eb larg p\u00ebrfundimit, kurse kriza ekonomike dhe sociale do t\u00eb intensifikohet me kalimin e \u00e7do dite t\u00eb pasiguris\u00eb dhe kufizimeve t\u00eb imponuara. Si rezultat i k\u00ebsaj, shpesojm\u00eb se ky raport i ve\u00e7ant\u00eb do t\u00eb sh\u00ebrbej\u00eb si dokument orientues p\u00ebr veprimin e m\u00ebtejsh\u00ebm t\u00eb vendimmarr\u00ebsve, sepse me sakt\u00ebsi p\u00ebrcakton se cilat t\u00eb drejta jan\u00eb shkelur m\u00eb shum\u00eb gjat\u00eb periudh\u00ebs s\u00eb kaluar kritike dhe ku nevojitet nd\u00ebrhyrje urgjente dhe efikase p\u00ebr t\u00eb parandaluar d\u00ebmet e m\u00ebtutjeshme.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Pandemia e virusit KOVID-19 ka shkaktuar efekte globale n\u00eb p\u00ebrmasa t\u00eb pakrahasueshme me \u00e7far\u00ebdo ngjarje tjet\u00ebr n\u00eb historin\u00eb e njer\u00ebzimit. Kriza sh\u00ebndet\u00ebsore n\u00eb rritje t\u00eb shpejt\u00eb, e cila i ka goditur pothuajse t\u00eb gjitha vendet n\u00eb bot\u00eb, po shkakton pasoja t\u00eb paparashikueshme ekonomike dhe sociale, nga t\u00eb cilat njer\u00ebzimi gjat\u00eb koh\u00eb nuk do t\u00eb rim\u00ebk\u00ebmbet. […]<\/p>\n