ПРЕСУДА НА ЕВРОПСКИОТ СУД ВО СТРАЗБУР
По 3.000 евра отштета за Роми што ги тепала полиција
Државата ќе треба да им исплати отштета на петмина штипјани оти не била спроведена истрага дали тие биле жртви на полициска бруталност
Петмина Роми од Штип ќе добијат по 3.000 евра отштета од државата бидејќи пред десет години биле претепани од полицијата за време на веселба во кафеана, а потоа немало истрага за евентуална полициска бруталност. Ова е пресудата на Европскиот суд за човекови права во Стразбур, според која, отштета ќе добијат штипјаните Амди Џеладинов (33), Дучихан Камилов (42), Ремизе Дурмишова (31), Дагистан Алилов (31) и Мета Асановски (42). Парите треба да бидат исплатени од државниот буџет на Македонија. Дополнителни 2.000 евра државата ќе треба да му исплати на Европскиот центар за правата на Ромите со седиште во Будимпешта, Унгарија, кој ги претставувал Ромите пред Судот во Стразбур. Штипјаните ја поднеле тужбата во 2002 година, а се жалеле дека им се прекршени човековите права и биле жртви на полициска тортура. Тие тврделе дека биле тепани без причина, а потоа немало истрага за наводната полициска бруталност.
ДВЕ ВЕРЗИИ ЗА ИНЦИДЕНТОТ
Инцидентот се случил на 2 август 1998 година, кога Ромите биле на веселба во кафеана во Штип. Пред локалот се случила тепачка меѓу неколку Роми и поранешен шампион во борење кој работел како инструктор за полицијата. Инструкторот го пријавил случајот во полиција. За понатамошните случувањата во критичната вечер има две различни верзии, онаа на Ромите и полициската верзија.Според Ромите, десетина полицајци вечерта пред полноќ влегле во ресторанот и почнале да ги тепаат гостите со пендреци, тупаници и со клоци. Дел од нив биле однесени во полициска станица и таму биле тепани неколку часа. Штипјаните се жалеле дека воопшто не им била укажана лекарска помош, а кога заминале во болница, лекарите наводно одбиле да ги лекуваат кога дознале кој ги натепал. Ремизе Дурмишова дури се жалела дека, иако била во седмиот месец од бременоста, никој не сакал да ја прегледа. Дваесетина Роми наводно побарале лекарска помош таа вечер, но не добиле бидејќи не можеле да платат. Дел од тужителите изјавиле дека и во наредниот ден биле носени во полициска станица на испрашување, каде што биле брутално тепани. Полициската верзија за настанот е сосема поинаква од онаа на тужителите. Според оваа верзија, штипската полиција во критичната вечер добила известување дека четворица Роми, кои биле гости во ресторан, запреле автомобил и го истепале возачот. Тројца полицајци заминале на местото и откако тепаниот препознал еден од напаѓачите, полицијата го замолила да се тргне од групата и да влезе во полицискиот автомобил. Иако полицијата не ја предизвикала групата, 50 до 80 Роми почнале да фрлаат камења и шишиња кон полицајците. Еден од нив бил повреден, а оштетено било и полициското возило. Побарано било засилување, а откако пристигнала уште една полициска патрола, еден од нив истрелал два куршума во воздух за заплашување. Полицајците потоа во самоодбрана употребиле и пендреци, по што групата била разбиена. Дел од напаѓачите биле однесени во полициска станица на испрашување.За нив било утврдено дека се дел од групата, но според полицијата, воопшто не биле тепани. Според медицинските белешки од Медицинскиот центар во Штип, никој од приведените немал повреди. Од друга страна, пак, тројца полицајци биле прегледани и двајца од нив имале полесни повреди.Во врска со Дурмишова, полицијата тврдела дека таа била однесена во болница, каде што ја прегледале хирург и гинеколог, но тие не откриле повреди. Очевидец пак наводно рекол дека ја виделе Дурмишова како со шише удира полицаец по глава. Верзијата на полицијата е базирана на полициските белешки од 3 август до 11 септември 1998 година.
КРИВИЧНА И ЗА ТЕПАЧИТЕ И ЗА ПОЛИЦИЈАТА
По инцидентот, СВР Штип поднел кривична пријава против четворица, вклучувајќи и двајца од тужителите. По завршување на истрагата, обвинителот поднел обвинение за насилство против четворицата, меѓу кои и за Џеладинов и за Алилов. Тие биле осудени на шест, односно осум месеци затвор за насилство, а во 2000 година пресудата станала правосилна. Од друга страна, пак, и штипјаните поднеле кривична пријава за тортура против Министерството за внатрешни работи. Две години никој не им одговорил до каде е постапката и надлежните органи не презеле мерки за утврдување дали постои полициска бруталност. Токму ова е една од причините зошто Македонија го загубила спорот во Стразбур. Европскиот суд пресудил дека нема доволно докази дека има полициска бруталност, но утврдил дека немало соодветна истрага за да се утврдат околностите околу тоа. Петмината штипјани барале по 20.000 евра отштета за претрпена душевна болка и страв, но Судот им досуди по 3.000 евра. Барањето за задоволување на правдата било одбиено.
_______________________________________
Штипјани најмногу тужат во Стразбур
Пред Европскиот суд за човекови права во Стразбур најмногу тужби против Македонија се поднесени од жители на Штип. Во текот на 2008 и лани биле донесени вкупно пет пресуди за дури деветмина штипјани и сите биле на штета на државата. Во моментов има уште најмалку четири тужби што се разгледуваат пред Европскиот суд за човекови права, а кои се поднесени од штипјани. Интересно е тоа што поголем број од тужбите ги застапува адвокатот Трајче Торов, кој има добиено најмногу случаи пред овој суд. Еден од поинтересните случаи беше оној на штипјанецот Златко Николов (58), кој бараше правда оти не добил отштета за умрената крава Цветка. Штипјанецот тврдеше дека кравата Цветка, која била осигурена, умрела во несреќен случај, но од компанијата не му исплатиле отштета. Европскиот суд не му досуди отштета, иако било утврдено дека е прекршена Конвенцијата за човекови права. Најголема отштета во Стразбур од тужителите во Штип има добиено Перушан Јашар, кому му беа досудени 12.000 евра отштета оти бил претепан од полицијата.
Дневник |
